کتاب منطق الطیر و الهی نامه عطار نیشابوری انتشارات آثار قلم

منطِقُ الطَّیِّر یا مقامات الطیور منظومه ای است از عطار نیشابوری که به زبان فارسی و در قالب مثنوی در بحر رمل مسدس مقصور (محذوف) سروده شده است. کار سرودن این مثنوی در قرن ششم هجری قمری (1177 میلادی) پایان یافته است. ابیات این مثنوی را معمولاً بین 4٬300 تا 4٬600 بیت دانسته اند. منطق الطیر از مثنوی های تمثیلی عرفان اسلامی به شمار می آید. مراحل و منازل در راه پوییدن و جُستن عرفان یعنی شناختن رازهای هستی در منطق الطّیر عطار هفت منزل است. او این هفت منزل را هفت وادی یا هفت شهر عشق می نامد. هفت وادی به ترتیب چنین است: طلب، عشق، معرفت، استغنا، توحید، حیرت و فقر که سرانجام به فنا می انجامد. در داستان منطق الطّیر، گروهی از مرغان برای جستن و یافتن پادشاهشان سیمرغ، سفری را آغاز می کنند. در هر مرحله، گروهی از مرغان از راه بازمی مانند و به بهانه هایی پا پس می کشند، تا این که پس از عبور از هفت مرحله، از گروه انبوهی از پرندگان تنها «سی مرغ» باقی می مانند و با نگریستن در آینه حق درمی یابند که سیمرغ در وجود خود آن هاست. در نهایت با این خودشناسی مرغان جذب جذبهٔ خداوند می شوند و حقیقت را در وجود خویش می یابند.